لەپێناو سنورداركردنی ئایین "بازنەی دابڕان" لە رانیە راگەیەنرا

بۆ پشتیوانی بەرنامەی پلاتفۆرمەكەیان كە بریتییە لە "ئاین بۆ تاك‌و دیموكراسی بۆ هەمووان" ژمارەیەك رۆشنبیر‌و هەڵسوڕاوی مەدەنی "بازنەی دابڕان"یان لە رانیە‌و دەوروبەری راگەیاند.

لە راگەیەنراوێكدا كە ژمارەیەك رۆشنبیری ناوچەكە پشتیوانییان لێكردوە‌و  وێنەیەكی بۆ سپی نێردراوە هاتووە: لە ڕاستیدا پێویستە ئایین، جا هەر ئاینێك بێت لە چوارچێوەی بڕواپێهێنانی تایبەتی و كەسێتیدا بمێنێتەوە، كاتێكیش ئاراستەی ئەوانی دی دەبێت، دەبێ لە سنووری بەها مۆڕالیەكاندا بمێنێتەوە، بەڵام ئەگەر گۆڕا بۆ پڕۆسەیەكی سیاسی ئەو كاتە دەبێتە پاساوێك بۆ زەوتكردنی ئازادی مرۆڤ وناچاركردنی بۆ هاوشێوەبوون، هەروەها دەشبێتە ئامرازێك بۆ سەركوتی ئەوانی دیكە، و زۆر جاریش دەبێتە بیانوویەك بۆ چەوساندنەوەیان، ئەگەر باوەڕداری لەلای زۆر كەس لە بڕواوە سەرچاوە دەگرێت، ئەوا لەلای كەسانێكی دی لە ڕاهاتنەوە نزیكە تا باوەڕ.

دەقی راگەیەنراوەكە بخوێنەرەوە:

بازنەی دابڕان لە ڕانیە و دەوروبەری ڕاگەیەنرا
لە چوارچێوەی بڕوابوون بە ئازادی و دادوەری، لە پێناو چەسپاندنی زیاتری بنەماكانی دیموكراسی و گەیاندنی پەیام وبەرنامەكان وەك خۆی بۆ تاك، لە دوای ڕاگەیاندن و بەستنی كۆنفرانسی دابڕان وێڕای ئەوەی پشتیوانی بەرنامەی پلاتفۆرمی دابڕان (ئاین بۆ تاك و دیموكراسی بۆ هەموان) دەكەین، ئێمەش وەك دەستەیەكی ڕۆشنبیر و بڕوا بە دیموكراسی، وەكو پەرۆشیەك بۆ سەرخستنی ئەم پڕۆژەیە بازنەی دابڕانمان لە ڕانیەو دەوروبەری ڕاگەیاند.
 
لە ڕاستیدا پێویستە ئایین، جا هەر ئاینێك بێت لە چوارچێوەی بڕواپێهێنانی تایبەتی و كەسێتیدا بمێنێتەوە، كاتێكیش ئاراستەی ئەوانی دی دەبێت، دەبێ لە سنووری بەها مۆڕالیەكاندا بمێنێتەوە، بەڵام ئەگەر گۆڕا بۆ پڕۆسەیەكی سیاسی ئەو كاتە دەبێتە پاساوێك بۆ زەوتكردنی ئازادی مرۆڤ وناچاركردنی بۆ هاوشێوەبوون، هەروەها دەشبێتە ئامرازێك بۆ سەركوتی ئەوانی دیكە، و زۆر جاریش دەبێتە بیانوویەك بۆ چەوساندنەوەیان، ئەگەر باوەڕداری لەلای زۆر كەس لە بڕواوە سەرچاوە دەگرێت، ئەوا لەلای كەسانێكی دی لە ڕاهاتنەوە نزیكە تا باوەڕ.
 
بەڵام لایەنگرانی ئەم تێڕوانینە هەرچیەك بێت پێویستە نەبێتە ئامرازێك كە بەهۆیەوە ملكەچپێكردن وهاوشێوەبوون ببێتە یاسایەكی بە زۆر سەپێندراو، یان فۆرمۆلەیەك هەمووان بگرێتەوە بە هەمان شێوە یان بە هەمان ئاست، جا لە ڕووی باوەرداریەوە بێت یان سرووتەكانەوە، هەروەها هەبوونی ئەم تێڕوانینە ڕەوایەتی نابەخشێتە گۆڕانی خودی ئایین بۆ دەسەڵاتێك كە مافەكانی مرۆڤ لە هەڵبژاردنی ئازاددا تێپەڕێنێت، یان شێوازێك لە شێوازەكانی دەمارگیری و سەرسەختی، لەگەڵ ئەوەشدا دەمارگیری لە قۆناغی ئێستادا، زیاتر لەهەر كاتێكی تر بۆتە دیاردەیەكی جیهانی، ئەم دەمارگیریەش لە چەند وێنەیەكی جیاوازدا خۆی نمایش دەكات وەكو: دەمارگیری ئایینی، ئاینزایی، نەتەوەیی، توندوتیژی.
 
هەستكردن بەو مەترسیەی لە سنوری ئێمەدا هەیە، و زیادبوونی ئاراستە جۆراوجۆرەكانی سەلەفیەت كە تاڕادەیەك بووە بە دیاردە، ئەوانە پێیان وایە حەقیقەت تەنها لای ئەوانە، باوەڕیان وایە دەستلێدان وگۆڕین بە ناوی پێشكەوتن وگەشەكردنی كۆمەڵگا بڤەیە، نابێ بە هیچ جۆرێ دەستی لێبدرێ لەترسی نوێگەری یان لە ناوچونی دەق ومەسەلە سەرەكیەكانی ئیسلام، پێیان وایە و دەڵێن نوێخوازی ونوێگەرای لە ئیسلامدا قەدەغەیە وناكرێ بەدوای دا بچین لەبەر ئەوەی بیدعەیە، یەكێك لە پایەكانی بزوتنەوە جۆراوجۆرەكانی سەلەفیەت جا هەر بزوتنەوەیەكی سەلەفی بێت لە هەموو كات وشوێنێكدا ئەوەیە، كە پێیوایە هەموو ڕاستیەكان لای ئەوە، لەسۆنگەی ئەمەوە داوای خۆ بە دەستەوەدانی تەواوەتی وگوێڕایەڵی یەكجاری لە هەوادارانی دەكات لە ڕووی بیركردنەوە وئاكارەوە، لەبەرئەوەش كە پشت بە هێزێكی سەروو مرۆیی دەبەستێت، بۆیە پێی وایە كە تێڕوانین و بانگەشەكانی پێویستی بە دایەلۆگ نییە بە مەبەستی پەسەندكردن یا ڕەتكردنەوە، هەروەك چۆن پێویستی بە دەستكاری و پێداچونەوە نیە، سەرەنجام داننانێت بە ئەگەری بوونی حەقیقەت یان بەشێك لە حەقیقەت لەلای بەرامبەر.
 
كەواتە لە كۆمەڵگایەكدا كە بەتەواوی ڕێگا بە ئازادی ودیموكراسی نەدرا لێرەوە ئەركی ڕۆشنبیر و ڕۆشنفكرانە كە ڕووبەڕی ئەو تەنگەژەیە ببنەوە، كۆمەڵگە دەتوانێت لەڕێگەی بەدیهێنانی هەمەلایەنەی دیموكراسی خۆی دژی وەستان وشیبونەوە بپارێزێت.
 
ئامانجیشمان ئەوەیە لەڕێگەی كاروچالاكیەكانەوە پەرە بە ئیشەكەمان بدەین، ولەڕێگەی یەكتر قبوڵكردنەوە یەكترمان خۆشبوێت، هەوڵەكان دەخەینەگەڕ بۆ كۆمەڵگەیەكی تەندروست و دورخستنەوەی بیری توندوتیژی، نیشاندانی دیوی ڕاستەقینەی هەموو ئەو كەس و گروپ ولایەنانەی كە لە تەنیشت ئایینیەوە چ دەكەن و ئامانجی راستەقینەیان چیە. ئامانجمان بێلایەنی قوتابخانەكانە لە ئاست مەسەلە ئایینیەكاندا، ڕێزگرتنی ئازادی ویژدان وبیروباوەڕ،بێلایەنی ئایین لەكاروباری دەوڵەتدا.
 
لەمیانی داهێنانی هزروفیكریدا، ئەوەشی لەم ئاستەدا گرنگە دروستكردنی ڕایەكی گشتیە، بوونی ڕای گشتی شتێكی پێویست وبنچینەییە لە پێناوی بەدیهێنانی دیموكراسیەت وخۆڕاهێنان لەسەر دیالۆگ وگفتوگۆ، كە ئیمڕۆ ئەو چەشنە دیالۆگە لە نێوان دەوڵەت ومەدەنییدا بوونی نییە.
 
ئامانجێكی دیكەمان دابڕانی ئایینە لەگەڵ وێناو تیۆرە كۆنەكان، ئیدی دەبێ بەهاو ناسنامە تەقلیدیە بە میرات بۆماوەكان تێپەڕێنین، واتە پێویستە لەسەرمان سنورەكانی ئەم ناسنامە تەقلیدیە دێرینانە ببڕین، كە لەناو هەموو گروپ وتایەفە ونەتەوەو مەزهەبێكدا هەیە، هەروەها دەبێت ڕەخنەگرتن لە بەها كۆنەكان گەورەتر و فراوانتر بكەین، بۆیە ئەوە دەڵێین، چونكە دەبینین ئیمرۆ بەشێوەیەكی خێرا و ئاسان باسی گەرانەوەی گروپە توندرەوییەكان دەكەن، ئەم هەستانەوە ئایینیە لە ڕووی عەقڵیەوە شتێكی وەهمیەو بگرە ترسناكیشە، چونكە ئەمە جۆرێك لە زەوتكردنی ئەفسانەیی وسیاسیی وفاكتەری ئاینی دەنوێنێت، بۆیە وای دەبینین دەبێ لەڕیگەی دیالۆگەوە دەرخستەكانەوە بنەبڕیان بكەین.
 
"هەر بیرۆكەیەك كەوا لە ڕۆژگاڕێكدا بە كوفر وناڕەوا دانرابێت، هەر ئەوەشیان لە ڕۆژگارێكی دیكەدا دەبێتە بنەمای گۆڕان وگەشەسەندن"
 
لە سۆنگەی خەم خۆریمان  بە ئامانجی سەرخستنی بەرنامە وكاری پلاتفۆرمی دابران، لێرەوە ڕایدەگەیەنین دەرگای كاركردن كراوەیە، بۆ هەركەسێك كە پەرۆشی سەرخستنی ئەم بەرنامەیە، بەبێ جیاوازی بیركردنەوەو ئایدیا.

[email protected]

بازنەی ڕانیەو دەوروبەری پلاتفۆڕمی دابران:
غریب زاهیر غریب
هونەر رەسوڵ ئەحمەد
قادر حسێن
هونەر عەدنان
ڕێباز حەمەدەمین
 
پشتگیری ڕۆشنبیر وچالاكوانانی ڕانیە بۆ ڕاگەیاندنی پلاتفۆرمی دابران لە رانیەو دەوروبەری:
ئومێد عبدالرحمن فتاح
تاریق حسێن مەمەند
ڕێبوار ابراهیم حمدامین
یوسف جعفر خلیفە
ئارام پیرۆت محمد امین
خانزاد اسعد
هاوڕێ شێخە
محمد محمد حسن
شوان ڕەسوڵ محمود
نامیق ڕەشید حاجی
توانا عمر
زانا حسن
 ئومێد علی عبدللە
فرمێسك ڕزگار
شێخە ڕەسوڵ




AM:11:19:05/11/2015