دەشلێت، پێشتریش وتومە كە هەقە لەم كێشەیەدا، بۆ مەترسی جەنگ لەنێوان ئەمه‌ریكا و ئێران، سیاسەتی خۆمان ببەستینەوە بەسیاسەتی بەغداد. بەڵام سیاسەتی بەغدادیش نابێ‌ بەبێ‌ راوێژ لەگەڵ سەركردایەتی كوردستان بیسەپێنێت. بەڵكو دەبێ‌ بەڕاوێژو بەبۆچوونی هەمولایەكمان ستراتیجەكە دابنێین، نەك بەغداد لەوێ‌ بڕیارێك بدات‌ و ئێمەش لێرە، ملكەچ بین. یان ئێمە لێرەوە خۆمان بڕیار بدەین‌و بڵێن، هەقمان بەسەر بەغدادەوە نییە! نەخێر، بەڵكو ئێستا هەقمان زۆر بەسەر بەغدادەوە و هەیەو ئەویش هەقی بەسەرمانەوە هەیە‌ و بەڕاستی ناوچه‌كه‌ ئێستا لەسەر لێوارو نوكی خەنجەرە! بەڵام ئەگەر حزبەكان، حكومەت‌و پەرلەمانی كوردستان حكومەت‌و پەرلەمانی عیراق، بەهەموومان ستراتیج‌ و پرۆژەیەكمان بۆخۆمان دانا، سوور بووین لەسەری، ئەوكاتە ئەمریكا، بەریتانیا‌ و ئەنجوومەنی ئاسایشیش رێزی لێدەگرن‌ و ئێران ‌و دەوڵەتانی دەوروبەریش لەناوچەكە رێزی لێدەگرن.

هاوكات لەبارەی هەلومەرجی ئێستاشەوە، كە ئایا كوردستان‌و عیراق بەرەو كوێ‌‌و چاوەڕێی چ رووداوێك دەكەین؟ مەلا بەختیار، ئاماژەی بەوە کردووە، قەدەری نەتەوەی ئێمە، قەدەرێكی بەدبەختییە كە گیرۆدەی دواكەوتن‌و دەسەڵاتە خراپەكانی ناوچەكەو گیرۆدەی هەموو ئەو رووداوانەشین، كە بەدەر لەئیرادەی خۆمان بەسەرماندا دەسەپێنرێت‌و ئەنجامەكەشی چۆن دەكەوێتەو؟ دیارە خراپ لەسەر چارەنوسمان كاریگەری دەبێت. هەروەك چۆن لەسەدەی ناوەڕاست هەر شەڕێك لەنێوان ئیمپراتۆریەتەكان، هەر رۆڵەی كورد كراونەتە پێخۆر بۆ ئەم خوێنخۆرانە! چ بۆ سەفەوی، قاجاریی، عوسمانی‌و عەباسی‌و ئومەوییەكانیش. دواتر لەجەنگی یەكەمیشەوە، كورد بووین بە پاروییەكی چەور بۆ چۆنێتی  دابەشكردنی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست‌ و كوردستانیش. ئینگلیزەكان بۆ ئەوەی عەرەب، تورك‌ و فارس رازیبكەن، چەپۆكیان پێدادەداین‌ و مافەكانی ئێمەیان دەدا بە ئەوان‌ و سەركوتكردنی ئەوانیش بەرامبەر بەئێمە، لای بەریتانیا‌ و فەرەنساییەكان، رەوایی پێدەدرا، بەكوردیش دەوترا دواكەوتوون، بەڵام دەسەڵاتێكی دواكەوتووی سەركوتارانەی ئەوان لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، دەبوو بەهۆی ئەوەی گوایە ئەوان دەتوانن دەسەڵاتیان هەبێت، بەڵام ئێمە ناتوانین حكومەتمان هەبێت، لەراستیدا نەیاندەویست حكومەتمان بۆ دروستبكەن‌ و دەشیانسەپاند بەسەرماندا كە گوایە نەتەوەكەمان، حكومەتی پێ بەڕێوەناچێت. لەكاتێكدا كورد لە(2600) ساڵ لەمەوبەر حكومەتمان هەبووە.

لەدرێژەی دیدارەكەشیدا، لەگەڵ مامۆستایانی شۆڕش، لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی باسی لەوە کردووە، ئێستاش، ئەوەتا حكومەتی عیراق دەستور جێبەجێ‌ ناكات، كێشەی نەوت ‌و غاز چارەسەر ناكات، سێ‌ مانگ بودجەمان دەداتێ‌‌ و شەش مانگ هەڕەشەمان لێدەكات ‌و نامانداتێ‌. حكومەتی عیراق، سوپای عیراق، كە سوپای عەرەب بێ‌، هەمووی چەكدار دەكات‌ و هەموو توانایەكی بۆدابین دەكات‌ و هەموو چەكێكی دەداتێ‌. حەشدی شەعبی بەماوەی سێ‌ مانگ دامەزراند‌و باشترین چەكی بۆ كڕین، بەڵام هێزی پێشمەرگەی كوردستان كە لە(1961)ەوە هەیە، ئێستاش بەهەزار حاڵ موچەكەی بداتێ‌ یان نایداتێ‌. ئەم حكومەتە لەسەردەمی حكومەتی مەلیكی، قاسمی، بەعسی لە(1963)‌و دواتر حكومەتی عەبدولڕەحان‌و عەبدولسەلامی برای، جارێكی تر حكومەتی بەعسی، هەمیشە سیاسەتی شۆڤێنی‌و سیاسەتی سەپاندنی حكومەتی مەركەزی، دوور لەدیموكراسی ‌و مافی چارەنوسی كوردیان بەدرێژایی مێژوو سەپاندووە. مافەكان پێشێل دەكات‌و تاوانباریشمان دەكات. عەرەب دەڵێ‌ (لێیدام و گریا، پێشمكەوت‌و شكاتیشی لێكردم!) ئەو خۆی سەركوتی كردووم، تاوانباریشم دەكات بەجوداخوازیی‌و بەكرێگیراوی! هەروەك چۆن فڕۆكەی ئینگلیز میللەتەكەمانی لەسلێمانی‌و رواندوز بۆردوماندەكرد، بەڵام لەبەغداد حكومەتی بۆ عەرەب دادەمەزراند ‌و دەوڵەتانی دنیاش، لەپێشەوە روسیای لینین، بەتورك ‌و فارسەوە دەیانوت بزوتنەوەكانی كورد لەزەمانی شێخ مەحمود، بەرزانییەكان، سەمكۆی شكاك، سەر بەئینگلیزن! یەكەم فەوجیش كە لەعێراق دامەزراوە بەناوی ئیمام موسای كازم‌ و یەكەمین شەڕیش كە لەكوردستان كردوێتی‌و یەكەمین هێزی ئاسمانیش كە لەشەش فڕۆكەی دواكەوتووی هینتەری كە لەسەردەمی ئینگلیز دروستكراوە، یەكەم بوردومانیان لەكوردستان كردووە! یەكەمین تیپی تۆپهاوێژیش لەكوردستان تۆپی هاویشتووە.

هەروەها وتی ئێستاش كە سەردەمی ئەم حكومەتەیە، لەگەڵ ئەم حكومەتە زیاتر لەهەموو حكومەتەكانی پێشوو، لەگەڵ هێزەكانی ئەم حكومەتەیان پێكهێناوە، زیاتر لەهەموو هێزە نیشتمانپەروەرەكان‌و نەتەوە پەرست‌و چینایەتییەكانی پێشوو، لەگەڵ ئەم حزبانەی ئێستا كە پێیاندەڵێن شیعەو سوننە، پەیوەندییەكی زۆر باشمان هەبووە، هیچیان نییە لێیان قەومابێ‌‌و داڵدەمان نەدابن، بارەگا، چەك‌و پارە‌و فیشەكمان داونەتێ‌، بریندارمان چارەسەر كردووەو كەسوكارەكانیانمان دەرباز كردووە‌و ناردومانن بۆ دەرەوەی وڵات‌و خۆیانمان لەدەرەوەی وڵاتەوە هێناوەتەوە، لە (2003)شەوە تائێستا كە حكومەت دادەمەزرێ‌، بزانن چەندجار لەگەڵ ئەو حكومەتانە توشی گیروگاز بووین، تەنانەت هەر لەیەكەمن سەركەوتن كە عەبادی بەسەر داعشدا سەركەوت لەموسڵ، دووەمین سەركەوتن هاتە سەر كەركووك! واتە شەڕی لەگەڵ داعش‌و شەڕی لەگەڵ پێشمەرگە هاوتا كردەوە.

مەلابەختیار ئاماژەی بۆ ئەوەشكردوە، ئەم شانۆگەریانە، كە لەمێژووی ئەم وڵاتەدا هەیە، هەموویان شانۆگەری خوێناوین كە لەبەرامبەر میللەتەكەماندا كراون‌و بەداخەوە، لەدوای ریفراندۆم هەتا ئێستا، ئەگەر هەڵەبووبین لەریفراندۆم! كە بەشبەحاڵی خۆم، وەكو بیروباوەڕو مافی دیوكراسی، قەت خۆمان بەهەڵە نازانم. بەڵام باشە ئەگەر ئێمە هەڵەش بوین‌ و ئەوان سەركەوتوون، ئەوە ناوچە كێشە لەسەرەكان‌ و ناوچەكانی مادەی (140) لەدەستی ئەواندایە، دەیفەرموو مادەی (140) جێبەجێ‌ بكەن‌و بیسەلمێنن كە ئێمە هەڵەبووین! بڕگەكانی مادەی (140) ئەوەی ماوە جێبەجێی بكەن. فەرموو خەڵكەكەی دابمەزرێنن‌و خزمەت بكەن، فەرمانبەرانی كورد دەرمەكەن. نەك ئەمانەش ناكەن، بەڵكو سپۆنسەری عەرەبەكان دەكەن كە بێنەوە، ئەگەرچی یەكێك لەبڕگەكانی مادەی (140) ئەوەیە كە عەرەبی هاوردە بڕوات‌و كوردەكان بگەڕێنەوە. بەڵام ئەو كوردانەی بەپێی مادەی (140) گەڕاونەتەوە، پاڵەپەستۆی سەیرو سەمەرەیان دەخەنە سەرو بە جوتیارو شارنشینەوە دەریاندەكەن‌ و بەقافڵە عەرەبی تەعریب بەتاپۆی رەشی فاشییەكانی عیراق، كە چل ساڵ لەمەوبەر بۆیان دەركراوە دەهێننەوە، بەڵام تاپۆی سەدان ساڵەی باوك‌و باپیرانمان قبوڵ ناكەن! كەواتە ئەگەر لەریفراندۆم هەڵەبووین، ئەی ئێستا حكومەتی عیراق ئەمە بۆ دەكەن؟! ئەی لەدوای ریفراندۆمەوە كوا، كامە چاكەیە لەگەڵ میللەتەكەمانیانكردووە، هەتا بیسەلمێنن كە لەریفراندۆم هەڵەبووین!

مەلا بەختیار، رونیشیكردەوە، هەموومان لەو دۆخەداین‌و ئەگەر ئەو جەنگە لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاست رووبدات، ئەوا لەجەنگی دووەمی جیهانیش مەترسیدارترە، چونكە جەنگی ناوچەیی‌و كەنداویی‌و رۆژهەڵاتی رووبدات، ئەوا لەجەنگی دووەمی جیهانی مەترسیدار تر دەبێت‌و رایگەیاند: ئایا میللەتەكەمان، ئاگامان لەخۆمانە؟ كۆبوونەوەی فراوانی حزبەكان كراوە بۆ تەداروكی ئەم بارودۆخە، بۆ بیركردنەوەی قوڵ‌و لێكەوتەكانی ئەم بارودۆخە؟ پەرلەمانی كوردستان، حزبەكانی كوردستانی بانگكردووە بۆ ئەوەی پرۆژەیەكی بۆ گفتوگۆ لەسەر ئەم بارودۆخە هەبێت؟ بەتایبەتی یەكێتی‌و پارتی كە هێزمان هەیە ئایە لەگەڵ حزبە عیراقییەكان دانیشتووین؟، بۆ ئەوەی لەسەر ئەم بارودۆخەو مەترسییەكان، كە ترسی ئێمەو هەموو عیراقیشە قسەی لەسەر بكەین؟ مەخابن تا ئێستا نەكراوە؟ سەرۆك وەزیرانی عیراق تا ئێستا مەكتەبی سیاسی یەكێتی‌و پارتی بانگ كردووە بۆ ئەوەی بڵێ‌: ئەم جەنگە جەنگێكە هەموو عیراق بەكوردستانیشەوە، دەگرێتەوەو وەرن بیرێكی لێبكەینەوە؟ پەرلەمانی عیراق نەیكردووەو ئەوەی تا ئێستا دەیبیستین، ئەمریكا هەڕەشەمان لێدەكات ئەگەر دۆستایەتی ئێران بكەین، لێتان قبوڵ ناكەین‌و ئێرانیش پێدادەگرێ‌ لەسەر ئەوەی ئەو پەیوەندییەی هەمانە لەگڵیان نابێ‌ دەستبەرداریان ببیین. لەكاتێكدا نە هەڕەشەكەی ئەمریكا‌و نە پێداگیرییەكەی ئێران، دەستەبەرنین بۆ میللەتەكەمان.

 لێپرسراوی دەستەی كارگێڕیی مەكتەبی سیاسیی یەكێتی راشیگەیاندووە، سەرۆك وەزیرانی عێراق، لەسەر ئاستی عێراق‌و كوردستان جوڵە بكات، پێش ئەوەی جوڵە بكات بۆ ئەوەی سوڵحی نێوان ئەمه‌ریكا و ئێران بكات. قسەشم لەسەر ئەوەیە سەرۆك پەرلەمانی عیراق دەبێ‌ جوڵە بكات، دەبێ‌ حزبە كوردستانییەكان لەنێوان خۆماندا دابنیشین‌و بەرنامەیەكی هاوبەشمان هەبێ‌، لایەنیكەم رێكبكەوین لەسەر ئەو خاڵانەی چارەنوسی هەموو حزبە كوردستانییەكان‌ و نەتەوەكەمانی پێوەبەستراوەو بیری لێبكەینەوە. بەداخەوە تا ئێستا هیچی لەمانە نەكراوە‌و روونە هۆكارەكانی چین!