پسۆرێکی بواری فەلسەفە و بیری سیاسی د. دارا محەمەد کە لە یەکێک لە زانکۆکانی لەندەن وانە دەڵێتەوە، ئاماژە بەوە دەکات کە بزووتنەوە ناڕازییەکانی باشوری کوردستان " بێ سەرن "، ئەو پێیوایە بزووتنەوەی مامۆستایان نا بێتە هۆی دروستبوونی گۆڕانکاری گەورە، بەڵام رەنگە بابەتی تر بهێنێتە ئاراوە.
د. دارا محەمەد کە خاوەنی بڕوانامەی دکتۆرایە لە بواری فەلسەفە و بیری سیاسیدا، لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتەدا لەبارەی دۆخی باشوری کوردستان و دوو ئیدارەیی و ناڕەزایەتییەکان و ئایندەی هەرێم، بۆ ماڵپەڕ و سۆشیال میدیای " سپی " قسە دەکات.
دۆخی قەیراناوی هەرێم وەک خۆی نامێنێتەوە
ناوبراو کە مامۆستایە لە زانکۆی " سواس " لە لەندەن لە بارەی دۆخی قەیراناوی هەرێمەوە پێیوایە، ئەم دۆخەی هەرێم بەمشێوەیە قابیلی بەردەوامبوون نییە، واتە دەبێت بە جۆرێک لە جۆرەکان گۆڕانی بەسەردا بێت.
ئەو زیاتر ئەو پرسە ورد دەکاتەوە و لە بارەی چۆنێتی ئەو گۆڕانکاریانەوە، ئایا هەرێم دەمێنێتەوە، یان رەنگە لە ناو بچێت، دەڵێت" ناتوانین پێشبینی ئەوە بکەین چی روودەدات، لە سیاسەتدا ناتوانین بڵێن بە رەهای ئەم شتە روودەدات".
کێشەی نێوان بەغداو هەرێم بەردەوام دەبێت
پرسی کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغدا بە پێی بۆچوونی ئەو " بەردەوام دەبێت "، هۆکاری بەردەوامی ئەم کێشانەش دەگەڕێنێتەوە بۆ حکومەتی هەرێم و بەتایبەتی پارتی کە نایەوێت دۆسیەی نەوت رادەستی بەغدا بکات و، دەڵێت" رەنگە پارتی بیەوێت، بەغدا دەستبەرداری ئەو داواکاریانە ببێت لە رادەستکردنی نەوتدا، تا خۆی ببێتە خاوەنی بەرهەمهێنانی نەوت و بە بازاڕیکردنی".
جەختدەکاتەوەو دەڵێت" بەهیچ شێوەیەک بڕوام بەوە نییە حکومەتی هەرێم بتوانن هاوڵاتیانی هەرێم بژێنێت، تەنانەت گەر ئەو نەوتەی دەینێرێت و دەیفرۆشێت، هەناردەو داهاتیشی بەشی هاوڵاتیانی کوردستان بکات".
لەسەردەمی دروستبوونی قەوارەی هەرێمەوە، جگە لە ئەمەریکا و ئەوروپا هەر یەک لە تورکیاو ئێران جگە لەوەی کاریگەری بەرچاویان لەسەر دۆخی هەرێم هەبووە، لە رووی ئابوری و سیاسییەوە سوودمەندێکی گەورەی ئەم دۆخەش بوون، د. دارا محەمەد دەڵێت" ئەگەر رێککەوتن لەگەڵ بەغدا روونەدات، خاڵی گرنگ ئەوەیە تا چەند هێزە نێودەوڵەتییەکان و وڵاتانی دراوسێیش بە تایبەتی تورکیاو ئێران دەستی حکومەتی هەرێم دەگرن بۆ ئەوەی هیچ جۆرە رێککەوتنێک ئەنجام نەدرێت لەگەڵ بەغدا، تا ئەم دۆخە وەک خۆی بمێنێتەوە، چونکە تورکیا بەپلەی یەکەم و ئێران بە شێوازێکی تر سودێکی زۆریان لەم دۆخەی هەرێم وەرگرتووە".
تەنها برسێتی راپەڕین و شۆرش دروستناکات
د. دارا محەمەد کە خاوەنی چەند کتێب و وتارە بە زمانی ئینگلیزی و کوردی لە بواری فەلسەفی و بیری سیاسی، ئەو بۆچوونە مارکسیەی کە پێیوایە برسێتی زۆر دەبێتە مایەی دروستبوونی شۆرش و راپەرینەکان، بە کۆنکرێتی نازانێت و پێیوایە دەبێت هەندێک فاکتەری تر هەبن بۆ دروستبوونی بزووتنەوەی ناڕازی گەورەو تا دەگات بە خۆپیشاندان و راپەڕین، دەڵێت " ئەوەی لە کوردستان دەگوزەرێت تاڕادەیەکی زۆر جیاوازە لەوەی لە هەندێک وڵاتی باشوری ئاسیا، یان لە بەهاری عەرەبیدا روویاندا، بەشێکی پەیوەندی بەو بارە خراپە ئابوریەوە بوو کە تیایدا دەژین، بەڵام بەشێکی زۆری پەیوەندی بەو ناڕەزایەتییەوە هەبوو کە ئەو وڵاتانە تیایدا دەژیان، ئەوە بەهەمان شێوەش لە کوردستان ئامادەیە، واتە بوونی گەندەڵیەکی زۆر قۆرخکردنی سەرچاوەکانی ئابوری لەلایەن ئەو دوو بنەماڵەیەی کوردستانەوە، فاکتەرێکی گرنگی ترن".
لە درێژەی قسەکانیدا دەشڵێت "شۆڕش، یان راپەڕین دروستناکرێت، هەندێکجار پرۆسەیەکی خۆڕسکە، بەڵام هێزێک ئامادەیە بۆ ئەوەی پێشەنگایەتی بکات، بۆ ئەوە جڵەوی بگرێت و ببێتە پێشڕەوی".
ئەو پێوایە زۆرێک لەو خۆپیشاندانانەی روودەدەن لە ناوچەکەدا خۆڕسکانەیە، تەنانەت پێیان دەوترێت "بزووتنەوە بێ سەرەکان، واتە بێ سەرکردە"، وەک راپەڕینی تشرینی بەغدا، راپەرینی ١٩٩١ ی کورد، تا رادەیەکی زۆر بەو شێوەیە بووە".
د. دارا محەمەد، ئەوە دەخاتەروو کە خەڵک خۆی دەستپێشخەری کردووەو تەقینەوەیەکی جەماوەری هێناوەتە ئاراوەو، دەڵێت" شۆڕش پرۆسەیەکی دیراسەکراو نییە، کە پێشوەخت ئامادەیی بۆ کرابێت و بتوانیت لە کاتژمێری سفردا لە رۆژێکی دیاریکراودا راپەرینێکی گەورە سازبکرێت".
ئەو جارێکی تر دەگەڕێتەوە بۆ کایەی سیاسی بۆ پێشڕەویکردنی ئەو خۆپیشاندان و راپەرینانەو دەڵێت " مەرج نییە ئەو ناڕەزایەتییەی خەڵک هەیەتی ببێتە هۆی تەقینەوە لە ساتێکدا، بەڵام رەنگە هێزانێک هەبن لە دنیای سیاسی ئێمە کاتێک کە ئەو تەوقینەوەیە روودەدات ئەوان بێن پێشڕەوایەتی بکەن".