ئیسرائیل و لوبنان بەپێی رێککەوتنێکی نوێ، پابەندبوونی فەرمی خۆیان بۆ کۆتایهێنانی بە جەنگ رادەگەیەنن، لە کاتێکدا ئەمینداری گشتیی حزبوڵڵای لوبنان، رێککەوتنەکە رەت دەکاتەوە و بە "سەرشۆڕانە" وەسفی کردوە.
شەممە، ٢٧ حوزەیران ٢٠٢٦، ڕێککەوتنەکە کشانەوەی سوپای ئیسرائیل لە باشووری لوبنان، چەکداماڵینی تەواوی گرووپە چەکدارە نافەرمییەکان بەتایبەتی حیزبوڵڵا، و جێگیرکردنی هێزە چەکدارەکانی لوبنان لەسەر تەواوی خاکی وڵاتەکە لەخۆدەگرێت. ئەم پرۆسەیە بە پاڵپشتی و سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی ئەمریکا و هاوبەشە نێودەوڵەتییەکان بۆ ئاوەدانکردنەوەی ژێرخانی ئابووریی لوبنان بەڕێوە دەچێت.
لەلایەکی دیکەوە نەعیم قاسم ئەمینداری گشتیی حزبوڵڵای لوبنان، دوای واژۆکردنی رێککەوتنی سێقۆڵیی نێوان لوبنان، ئیسرائیل و ئەمریکا لە واشنتن، راگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە و تێیدا رایگەیاند "ئەو دانوستانە راستەوخۆیانەی لە واشنتن بەڕێوەچوون، هەوڵێک بوون بۆ سەپاندنی تەسلیمبوون بەسەر گەلی لوبناندا، رێککەوتنی واشنتن بێبایەخ و شەرعییەتی نییە؛ پێویست بوو لە جیاتی ئەوە، بڕگەکانی لێکتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریکا بۆ راگرتنی شەڕ لە لوبنان جێبەجێ بکرایە".
ئەمینداری گشتیی حزبوڵڵا بە توندی رەخنەی لەو بڕگەیە گرت کە کشانەوەی هێزەکانی ئیسرائیل دەبەستێتەوە بە چەکدانانی گرووپە چەکدارەکان وتویەتی"ئەمە وا دەکات لوبنان ببێتە یاریچەی دەستی دوژمن، هۆشداریی دەدەم کە شەرعییەت دان بە مانەوەی ئیسرائیل لە باشووری لوبنان بۆ ماوەیەکی کاتی، لە ڕاستیدا دەبێتە هۆی داگیرکارییەکی درێژخایەن و ئەگەری لکاندنی ئەو ناوچانە بە خاکی ئیسرائیلەوە"، هەروەها دەشڵێت کە "مقاوەمە هەرگیز مەیدان چۆڵ ناکات و بەردەوام دەبن لە رێگەکەیان تاوەکو ئازادکردنی تەواوەتی خاکەکە".
ئەو خاڵانەی ئیسرائیل و لوبنان لەسەر رێککەوتوون:
١- ئیسرائیل و لوبنان دان بە مافی دەوڵەتەکانی یەکدیدا دەنێن کە لە ئاشتیدا هەبن، و خواستی خۆیان بۆ ژیان لە ئاسایشدا وەک دەوڵەتی خاوەن سەروەریی و دراوسێ دووپات دەکەنەوە، ئەو دوو لایەنە مەبەستی خۆیان ڕادەگەیەنن کە بە شێوەیەکی بنەڕەتی کۆتایی بە ململانێکان بهێنن و هۆکارەکانی چارەسەر بکەن و بەم شێوەیەش بە فەرمی کۆتایی بە شەڕ لە نێوانیاندا دەهێنن.
٢- حکومەتەکانی ئیسرائیل و لوبنان پابەندن بە پرۆسەیەک کە هێزە چەکدارەکانی لوبنان دەسەڵاتیان بەسەر هەموو خاکی لوبناندا هەبێت، گرووپە چەکدارە نافەرمییەکان و ژێرخانیان هەڵدەوەشێتەوە، ئەوەش وادەکات هێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل لە خاکی لوبنان بکشێنەوە، جێبەجێکردنی سەرکەوتووانەی ئەم چوارچێوەیە، ڕێگە خۆش دەکات بۆ پەیوەندییەکی سەقامگیر و ئاشتییانەی نێوان هەردوو وڵات.
٣- هێزە چەکدارەکانی لوبنان بەرپرسیارێتیی ئەمنیی تەواو دەگرنە ئەستۆ، هەوڵەکانی ئاوەدانکردنەوە بە پاڵپشتیی نێودەوڵەتی دەست پێدەکات، هاوڵاتییانی مەدەنیی لوبنان دەتوانن بە سەلامەتی بگەڕێنەوە بۆ ئەو ناوچانەی کە لەژێر کۆنترۆڵی تایبەتیی دەسەڵاتدارانی دەوڵەتی لوبناندان، ئەمریکا بە نیازە لە نزیکەوە لەگەڵ هەردوو وڵات کاربکات بۆ پشتڕاستکردنەوە و پاڵپشتیکردنی ئەم پرۆسەیە.
٤- حکومەتی لوبنان پابەند دەبێت بەوەی گرووپە چەکدارەکان هیچ ڕۆڵێکی سەربازیی یان ئەمنییان نابێت و هیچ توانایەکی چەکدارییان لە هیچ شوێنێکی لوبناندا نابێت، بەیرووت داوای پشتیوانیی هاوبەشە نێودەوڵەتی و بەتایبەتی عەرەبییەکان دەکات، بە سەرکردایەتیی ئەمریکا، بۆ بەدەستهێنانی ئەو دەرئەنجامە.
٥- حکومەتی ئیسرائیل جەخت لەوە دەکاتەوە، کردەوە سەربازییەکانی لە لوبنان تەنیا لە دەرئەنجامی هێرشەکان و هەڕەشەکانی گرووپە چەکدارەکانە، بەتایبەتی حیزبوڵڵا، ئیسرائیل دەڵێت، چەکداماڵینی حیزبوڵڵا و ڕێکخستنە ئەمنییەکانی نێوانیان کۆتایی بە کردەوەی سەربازیی تەلئەڤیڤ لە خاکی لوبناندا دەهێنێت، بەو پێیەش حکوومەتی ئیسرائیل ڕادەگەیەنێت چاوی لە خاکی لوبنان نییە.
٦- حکومەتی لوبنان بەگوێرەی میساقی نەتەوە یەکگرتووەکان دووپاتی دەکاتەوە، هێزە ئەمنییەکانی بەرپرسیارێتیی ئاسایش و بەرگریی لوبنانیان لە ئەستۆدایە و دەسەڵاتیان هەیە بۆ ڕاگەیاندنی شەڕ و ئاشتی، هەر بڕیارێکی ئەکتەرە دەوڵەتی و نێودەوڵەتییەکان بۆ بەکارهێنانی هێز بە ناوی ئەوەوە ڕەت دەکاتەوە، و ئەوە پێچەوانەی بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانی لوبنانە.
٧- لەم چوارچێوەیەدا حکوومەتەکانی لوبنان و ئیسرائیل دووپاتی دەکەنەوە، کە هیچ شتێک ڕێگرییان لێناکات لە بەکارهێنانی مافی بەرگریکردن لە خۆیان، وەک لە میساقی نەتەوە یەکگرتووەکانداندام کەنراوە و لەگەڵ یاسا نێودەوڵەتییەکاندا دەگونجێت، دووپاتی دەکەنەوە، کە هیچ لایەنێکی سێیەم ناتوانێت ئەو مافە بەکاربهێنێت، هەردوو حکوومەت پابەندن بە دامەزراندنی گرووپێکی هەماهەنگیی سەربازی، بە پشتیوانی و بەشداریی ئەمریکا، بۆ دڵنیابوون لە جێبەجێکردنی ئەو چوارچێوەیە.
٨- هەردوو وڵات دووپاتی دەکەنەوە، کە ئامانجیان لوبنانێکی پارێزراو و ئاوەدانە، کە تێیدا هیچ گرووپێکی چەکدار مەترسیی لەسەر ئیسرائیل دروست نەکات، گەڕاندنەوەی ئاسایش لە لوبنان بە جێگیرکردنی هێزە چەکدارەکانی لوبنان، گەڕانەوەی دانیشتووانی باکووری ئیسرائیل دەبێتە هۆی سەقامگیری و ئاشتیی درێژخایەن.
٩- حکوومەتی لوبنان پێشوازیی لە ئامادەیی ئەمریکا دەکات بۆ پشتگیریکردن لە چەکداماڵینی گرووپە چەکدارەکان و کۆنترۆڵکردنەوەی ناوچەکانی، دان بەوەدا دەنێت هەر هاوکارییەکی نوێی ئەمریکا بەستراوەتەوە بەوەی بەرەوپێشچوونی ڕاستەقینە بەدەست بهێنرێت، ئەو پاڵپشتییەش بۆ ئەوەیە لوبنان کۆنترۆڵی تەواو بەسەر ناوچەکانیدا بەدەست بهێنێتەوە، ئەوەش دەبێتە هۆی ئاسایش و سەقامگیری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
١٠- ئەمریکا هاوبەشە نێودەوڵەتییەکان کۆ دەکاتەوە بۆ ئەوەی چالاکانە پشتیوانیی حکوومەتی لوبنان بکەن لە ئاوەدانکردنەوەی وڵات و چاککردنەوەی ژێرخانی وڵات oars و گەڕاندنەوەی ئابووری و ڕەخساندنی دەرفەت بۆ خۆشگوزەرانی.
١١- لوبنان و ئەمریکا پابەندن بە ڕێگریکردن لە ڕۆیشتنی پارە بۆ هەر لایەنێک، ڕێکخراوێک، یان تاکێک کە سەر بە گرووپە چەکدارەکانە و دەبێت ڕێوشوێنی یاسایی بگرنەبەر بۆ قەدەغەکردنی چالاکییەکانی هەر لایەنێک، ڕێکخراوێک یان تاکێکی لەو جۆرە.
١٢- لەگەڵ واژۆکردنی ئەو ڕێککەوتنە، هەردوو وڵات کار بۆ دروستکردنی چەند گرووپێک بۆ داڕشتنی تەواوی ڕێککەوتنەکە و گەیشتن بە ئامانجەکانی کە لەلایەن ئەمریکاوە ئاسانکاریی بۆ دەکرێت، دەکەن.
١٣- ئیسرائیل و لوبنان پابەندن بە گرتنەبەری ڕێوشوێنی نیازپاکی لەسەر ئاستی سیاسی، وەستاندنی کردەوە دوژمنکارییەکان لە کۆڕە سیاسییەکان و یاسا نێودەوڵەتییەکاندا، هەروەها بەڵێن دەدەن کار بۆ گەڕاندنەوەی پاشماوەکانی شەڕ و ئازادکردنی دەستگیرکراوەکان بکەن.
١٤- هەردوو حکومەت دان بە ڕۆڵی ئەمریکادا دەنێن بۆ پاڵپشتیکردنی کۆتاییهێنان بە ململانێی دەیان ساڵەیان و دامەزراندنی ئاشتیی هەمیشەیی لەنێوان هەردوو وڵاتدا، پێزانینی قووڵی خۆیان بۆ سەرکردایەتیی دۆناڵد ترەمپ دەردەبڕن.
دوێنێ هەینی، لە رێوڕەسمێکی فەرمیدا، نوێنەرانی لوبنان و ئیسرائیل بە نێوەندگیریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا رێککەوتنێکیان واژۆ کرد. ئامانجی سەرەکیی رێککەوتنەکە داڕشتنی نەخشەڕێگەیەکە کە لە کۆتاییدا ببێتە هۆی واژۆکردنی رێککەوتننامەیەکی گشتگیری ئاشتی لە نێوان هەردوو وڵاتدا