پرسیاری جەوهەری لە کاییەیی سیاسیدا ئەوەیە کە چۆن مرۆڤەکان بکەیتە کەرەسەی سیاسی ؟ لە ئێستادا ئێمە لە قۆناغێکی بێسەروبەری سیاسیدا دەژین ، هەڵگری هیچ جۆرە فورمێکی دیاری کراوی سیاسی نین ، تەنانەت کارکردن لەناو هەر فۆرمێکی سیاسیدا لای هاونیشتمانی ڕای گشتیدا ناوزەند دەکرێ بە کۆیلەی حیزبی سیاسی ، بابزانین کۆیلەبوونیش لە واتاو مەغزای ڕاستەقینەکەی خۆی لایداوە .
چونکە پێناسەی کۆیلە بوون ، برتیە لە دلسۆزی و خزمەتکردنی خاوەن پێگەیەکی فیوداڵی و بنەماڵەیی یان خاوەن سەرماییەکی زۆری دیارکراوبێت ، لەبەر ئەوە پێویستە ووشەی کۆیلە و زۆر چەمکو تێزو مەفاهیمی سیاسی تر شرۆڤەی نوێ وجیاواز هەیە لەناو کۆمەڵگای کوردیدا.
حیزبی کوردی شوناسی کۆیلە بوونیشی گوڕیەوە بۆ هەندێ پێوەری تر، پرسیارە سەرەکیەکە ئەوەیە ، پێشتر سەرۆکی عەشیرەت یان خاوەن پێگەیەکی فیوداڵی یان سەرۆکی مافیایەک هەمیشە لەناو کۆیلەو ڕەعیەتەکانیدا بەدوای باشترین و زیرەکترین کۆیلەو داردەستەکانی دەگەڕا بۆ ئەوەی بەرگری لێ بکەن ، بەڵام لە کوردستاندا بەدوای گێلترین و بچوکترین کاریکتەری ناو دیوەخانەکەدا دەگەڕین و دەیکەن دەمڕاستی خۆیان ، کەواتا بەپێ زانستی سیسۆلۆژی و دەرونناسی بێت ئێمە نەخۆشین پێویستیمان بە چارەسەر هەیە ، چۆنکە پێچەوانی هەموو پێوەرەکانی جیهانن .
جیاوازی سیستەمی کۆنترۆڵکردنی تاك لە خۆرئاوا و کوردستاندا بەوە دەناسرێتەوە ، لە سیستەمی سیاسی خۆرئاوادا هەمیشە سیستەمە ئابووری وکاییەیی سیاسیەکە لە گەڕان و پشکنیندان بەدوای کەسانی خاوەن توانا و کەسانی چالاک بیرمەندو نووسەروخاوەن بڕوانامەی بەرزو لێهاتوو بۆ مانەوە و بەردەوام بوونیان لەناو دەسەڵات و سیستەمە سیاسیەکیدا ، بەڵام لە کوردستاندا پێچەوانەیە ، کاییەی سیاسی یان فوڕمی سیاسی ئەوەندە پێویستیان بە بەرهەمهێنانی کۆیلە و ڕەعیەتی پاشکەوتۆکانە، ئەوەندە پێویستیان بە ئەندامی چالاک و خاوەن توانا نیە ، بۆیە هەمیشە کاییەی سیاسی لە کوردستاندا خەریکی گۆڕینی مرۆڤە بۆ کەرەسە یان بونەوەرێکی نابینا ، بیرنەکەرەوە ، بۆیە حیزبی سیاسی پێویستیان بە دروستکردنی ئەو جۆرە لە مرۆڤ نیە کە خاوەن توانا خاوەن بیری تیژو دیدگای جیاواز بێت.
کورد خاوەنی خەونی بەتاڵی سیاسەتە ، دەیەوێت لەرێگا پەیامی شاراوە و خەونی شاراوە کۆی پرۆسەی سیاسی ووڵات پڕبکەن بە دروشمی گەورەی پۆپۆلیستی و دروشمی نیشتمانپەروەری و گۆتاری دینی و تێکەڵکردنی پرۆسەی ریفۆرمسازی لەسەر بنەمای تێروانین و خواستی کاتی تاك لەناو کۆمەڵگادا .
چ سیاسیەك یان حیزبیەک هەیە لە کوردستان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا کەڵکەڵەی وەرگرتنی خاوەن مەرجەعیەتو فیکری باڵا لەخۆیدا نەبینێتەوە، یان نەیەوێت کەسایەتی و هێزو ڕابەڕ بوونی خۆی بەسەر کۆمەڵگاو حیزبەکەیدا نەچەسپێنی ، یان بەنیازی دروستکردنی ڕابەرێکی ڕۆحی گەورەی نەبێت.
ئەوەی لە ئەنجامدا دەبێتە وەڵامدەرەوەی پرسیاری ووتارەکەمان ئەوەیە ناوەرۆکی هیچ ئایدۆلۆژیایەك بایەخی نیە لەناو کاییەی سیاسی کوردستان و بەشێکی زۆری رۆژهەڵات ، تەنها دواجار ئەوەی کە دەیباتەوە لە گەمە سیاسەکەدا هێزو پارەو دەسەڵاتی خۆسەپێنە ، دروشمو پەیامی حەماسی سەرۆک فیگەرە سیاسیەکانە نەک پرۆژەو دیدگای جیاوازو تێڕوانینی ڕەخنەگرانەی سیاسی ، ئەم تێزە و تێڕوانیەنە بەردەوام دووبارەو سەدبارە دەبێتەوە ، ئەم کێشەیە ڕەگوڕیشەیەکی قۆڵی هەیە وە دەردێکی کۆشندەیە لەناو کۆمەڵگای ئێمەدا لەبەر ئەوەی مرۆڤی کورد توانای ئازاد بوون فەردانیەتی خۆی نیە هەمیشە دەیەوێت لەڕێگا کاریزمە سیاسیەکانەوە دەستەبەری ئازادیە تایبەتیەکان و گشتیەکان خۆی بکات .